“We moeten ons niet alleen richten op de bioactieve voedingsingrediënten, maar ook andere producten uit reststromen en landbouwproducten”, zegt Yang Zou van het onderzoekcentrum Veg-i-Tec van de Universiteit Gent. Hij geeft drie uiteenlopende voorbeelden.

“Bijproducten uit de agrovoedingsindustrie zijn een groot probleem in onze wereld: 13,8% van de hele voedselproductie eindigt als voedselverspilling, wat neerkomt op meer dan 400 miljard euro per jaar. Elke schakel van de voedingsketen draagt hier aan bij”, zegt Yang Zou. Hij is postdoctoraal onderzoeker  bij het VEG-i-TEC in Kortrijk. Het nieuwe onderzoekscentrum is een proeftuin voor met name groente- en aardappelverwerkende bedrijven die hun productieprocessen willen innoveren en optimaliseren. De onderzoeksgebieden omvatten: voedselverwerking en hygiënisch ontwerp, valorisatie van verschillende soorten zijstromen en bijproducten en fermentatietechnologie.

Valorisatieroutes

De onderzoeker toont een indrukwekkend overzicht van valorisatieroutes van tientallen reststromen en een veelvoud van functionele en bioactieve ingrediënten, zowel voor voedingsproducten als andere producten. “We kunnen bijvoorbeeld polyfenolen extraheren uit fruitbijproducten en ze kunnen worden gebruikt in de voedings-, farmaceutische en zelfs de medische industrie. Een ander voorbeeld zijn enzymen of eiwitten uit graanbijproducten, die gebruikt kunnen worden in de landbouw-, voedsel-, chemische en milieusectoren. De meeste toepassingen bevinden zich echter nog steeds in de fase van wetenschappelijk onderzoek.”  

Alternatieve technologieën

In tegenstelling tot traditionele valorisatiebenaderingen, die afhankelijk zijn van hoge energie en agressieve chemicaliën, worden alternatieve duurzame technologieën gebruikt om de biomassa te stabiliseren en waardevolle verbindingen te extraheren. Zou noemt extractie op waterbasis met behulp van enzym- en fysische behandelingen, evenals fermentatie. “Na de extractie onderzoeken we de bioactiviteit en de functionaliteit.” De onderzoeker illustreert dit met enkele aansprekende voorbeelden voor de voedingsindustrie.

Fruitschillen

Fruitschillen zijn rijk aan voedingsvezels. De consumptie ervan is niet alleen goed voor de gezondheid. De vezels kunnen ook worden gebruikt voor de formulering van functionele ingrediënten, zoals pectine voor het inkapselen voor probiotica. Zou: “In deze studie ontwikkelen we een efficiënte en milieuvriendelijke strategie om voedingsvezels van clementineschillen te valoriseren tot een fysieke drager voor probiotica. Uit onderzoek is onder meer gebleken dat er bijna geen verschil in de bescherming is tussen het gebruik van commercieel natriumalginaat en de vezels uit de clementineschillen. “We hebben ook waargenomen dat de probiotica goed kunnen worden beschermd tijdens de spijsvertering. Interessanter is dat de microcapsules de probiotica kunnen beschermen tegen een hitteschok bij zeer hoge temperaturen, interessant in diverse voedingsapplicaties”, zegt Zou.

Watermeloenen

Tussen 30% en 40% van de geoogste watermeloenen gaat verloren in de vorm van schade, bederf en verval voordat ze de consumenten bereiken. In deze studie zijn verschillende melkzuurbacteriën toegepast voor het fermenteren van het watermeloensap. Een bacteriestam, Pediococcus entosaceus, scoorde bijzonder goed. Sensorisch kwam het sap qua kleur en de zoete smaak dicht bij een commercieel sap. Andere melkzuurbacteriën gaven een 'zure', 'bittere' en 'off-flavour'.

Consumenten gaven te kennen waarschijnlijk het nieuwe product te kopen. “Al met al laat deze studie zien hoe verliezen van watermeloenvruchten na de oogst kunnen worden verminderd door ze om te zetten in nieuwe producten die sensorisch aanvaardbaar zijn voor consumenten en verbeterde smaakprofielen hebben”, laat Zou weten.

Schaaldieren

Wereldwijd wordt jaarlijks ongeveer 5 miljoen ton schaaldieren gevangen voor menselijke consumptie en de vraag groeit.  “De meeste reststromen, goed voor 75% van de massa, worden beschouwd als afval en gaan naar stortplaatsen of worden verbrand. Dit gedrag kan ernstige milieuproblemen veroorzaken en is eigenlijk in strijd met de voorschriften”, verwijst hij naar het EU-project Blueshell voor het valoriseren van de reststromen. Via fijnmalen, enzymatische hydrolyse of fermentatie zijn bioactieve stoffen beschikbaar gemaakt die bepaalde eigenschappen hebben: ontstekingsremmende  en antimicrobiële biofilmactiviteiten en goed zijn voor de gezondheid van de plant door het doden van wormen. Dit is goed voor de agrovoedingsindustrie.

https://www.veg-i-tec.eu/