‘High (in) protein’ is uitgegroeid tot een van de meest zichtbare claims in de humane voedingsmarkt, zeker nu consumenten eiwitten steeds vaker associëren met gezondheid, vitaliteit en spierbehoud. Waar proteïnes in humane voeding vaak een marketinggedreven gezondheidsclaim ondersteunen, vervullen ze in dierenvoeding een fundamentele nutritionele rol.

De eiwittransitie in petfood

Dat vertaalt zich onder meer in een voortdurende zoektocht naar de meest geschikte eiwitbronnen voor honden- en kattenvoeding. Dierlijke proteïnen zijn nog altijd de meest gebruikte eiwitbron in petfood. “In het instapsegment zijn die doorgaans afkomstig van kip, varken en rund. In het middensegment wordt vaker gekozen voor hoogwaardige dierlijke eiwitten, zoals eend, zalm of lam. Premiumreferenties worden dan weer vooral samengesteld met verse grondstoffen, bijvoorbeeld verse kip of verse zalm. Tegelijk zien we een trend naar een beperktere afhankelijkheid van dierlijke proteïnen. Alternatieve eiwitbronnen, zoals insecteneiwitten, winnen duidelijk aan belang, al blijft dat voorlopig nog een nichemarkt. Vooral meelwormen en de larven van de zwarte soldatenvlieg worden hiervoor aangewend”, schetst Benjamin Karalic, nutritionist bij United Petfood, producent van kwalitatieve nat- en droogvoeding en snacks voor honden en katten onder private label.

“Net als bij humane voeding blijft de consumentenacceptatie van insecteneiwitten een uitdaging. Ook al neemt het aanbod en de verkoop van referenties van insectenproteïnes toe, toch zijn de meeste katten- en hondeneigenaars zijn onvoldoende vertrouwd met het concept en aarzelen daardoor om dergelijke producten aan te kopen. Die psychologische drempel weegt vandaag vaak zwaarder door dan de nutritionele kwaliteiten van insecteneiwitten. Zolang die barrière blijft bestaan, lijkt een brede doorbraak van insectengebaseerde huisdiervoeding nog niet voor meteen”, aldus Maarten Perdieus van Absolute Petfood, dat hoogwaardige honden- en kattenvoeding aanbiedt onder de merknaam Grandorf.

Plantbased

Daarnaast kent het gebruik van plantaardige eiwitten in honden- en kattenvoeding een opmars. Daarbij rijst echter de vraag in welke mate deze eiwitbronnen de nutritionele waarde van dierlijke eiwitten kunnen evenaren. Vooral bij katten vormt dat een uitdaging. Als obligate carnivoren hebben zij behoefte aan nutriënten die van nature voornamelijk in dierlijke ingrediënten aanwezig zijn, waaronder taurine, arachidonzuur, retinol en specifieke aminozuren. Het is dan ook essentieel dat de vegetarische kattenvoeding compleet en gebalanceerd is om eventuele gezondheidsrisico’s te vermijden. Voor honden, die nutritioneel flexibeler zijn, is die uitdaging minder groot. Het zijn trouwens niet enkel de vegetarische huisdierenbaasjes die plantaardige voeding voor hun viervoeter aanschaffen.

Veel vernieuwing

Op het vlak van alternatieve eiwitbronnen bruist de petfoodmarkt van de innovatie. Zo introduceerde het Italiaanse merk Forza10, onderdeel van de Franse groep Nasta Petfood, recent als eerste een volledige natvoeding voor honden op basis van kweekvlees, geproduceerd door het Tsjechische bedrijf Bene Meat Technologies. De Finse biotechstart-up Enifer kreeg in 2024 dan weer groen licht van de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) voor haar mycoproteïne-ingrediënt PEKILO®Pet. Dit duurzaam schimmeleiwit wordt inmiddels toegepast door de Finse petfoodproducenten Prima Pet en Rovio Pet Foods, die het verwerken in respectievelijk honden- en kattenvoeding en een halfvochtige hondensnack. Ook Leaft Foods uit Nieuw-Zeeland, gespecialiseerd in de extractie van eiwitten uit groene bladeren, betreedt de markt voor huisdiervoeding. Het bedrijf lanceerde hiervoor Alfalfa Protein Concentrate (APC), een eiwitconcentraat op basis van luzerne. Verwacht wordt dat verschillende petfoodproducenten nog dit jaar nieuwe producten met APC zullen introduceren.

Enkelvoudige eiwitbronnen

Sinds enkele jaren winnen referenties op basis van een monoproteïne aan belang binnen het petfoodsegment. Deze producten bevatten slechts één dierlijke eiwitbron, waardoor ze vaak worden ingezet bij honden en katten met voedingsallergieën of -intoleranties. Door het aantal potentiële allergenen te beperken, wordt het eenvoudiger om ongewenste reacties op voeding te identificeren en te vermijden. Populaire novel proteins – eiwitbronnen waarmee het dier waarschijnlijk nog niet eerder in aanraking kwam en waarvoor de kans op een allergische reactie kleiner is – zijn onder meer paard, eend, konijn, hert, struisvogel, bizon en forel.

Afgestemd op de levensfase

Net als bij mensen veranderen ook de nutritionele behoeften van huisdieren doorheen hun leven. Petfoodfabrikanten ontwikkelen daarom steeds vaker formules, die specifiek zijn afgestemd op een bepaalde levensfase. Vooral de eiwitbehoefte kan daarbij sterk verschillen. Opgroeiende dieren hebben bijvoorbeeld nood aan voldoende hoogwaardige eiwitten voor de ontwikkeling van spieren, botten en organen, terwijl bij senior dieren vaker wordt ingezet op goed verteerbare eiwitbronnen, die helpen om spiermassa zo lang mogelijk te behouden. Wel zijn niet alle producenten overtuigd van de noodzaak van een  verregaande segmentatie naar levensfase. Hoewel de nutritionele behoeften van opgroeiende dieren duidelijk verschillen van die van volwassen dieren, is er discussie over de mate waarin aparte formules voor bijvoorbeeld volwassen en senior huisdieren altijd noodzakelijk zijn. Volgens critici spelen marketingoverwegingen daarbij soms een even grote rol als nutritionele verschillen, terwijl voorstanders wijzen op veranderingen in metabolisme, activiteit en spiermassa naarmate dieren ouder worden.